Εκπλήξεις... από το "Χείλος" του Ηλιακού Συστήματος

Σχεδόν καθημερινά, τα μεγάλα κεραιοσυστήματα του Διαστημικού Δικτύου της NASA στρέφονται προς μια κενή κηλίδα ουρανού, στον αστερισμό Ophiuchus. Μη έχοντας κάποιο σημάδι -έτσι φαίνεται τουλάχιστον- συλλέγουν σταθερά ένα αδύναμο αλλά γεμάτο πληροφοριακό υλικό σήμα. Η πηγή βρίσκεται πέρα απ' τον Ποσειδώνα και τον Πλούτωνα, στο μεταίχμιο των αστεριών...

Πρόκειται για το θρυλικό διαστημόπλοιο Voyager 1 που έφυγε από τη Γη το 1977, με αποστολή να επισκεφτεί τους πλανήτες Δία και Κρόνο. Σχεδόν 30 ολόκληρα χρόνια μετά, ακόμη μοιάζει να αντικρίζει αλλά και να αντιμετωπίζει παράξενα φαινόμενα...

Οι πληροφορίες που ο Voyager 1 έχει την δυνατότητα να προσφέρει, ίσως εύλογα αποτελέσουν και μια τεράστια, πρωτόγνωρη έκπληξη.
Ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα “κάθεται” μέσα σε μια γιγάντια φουσκάλα αερίου, περίπου 4 φορές μεγαλύτερη σε πλάτος απ' ότι η τροχιά του Ποσειδώνα. Υπεύθυνος γι αυτό, ο ήλιος, εφόσον “φυσάει” τη συγκεκριμένη φουσκάλα μέσω του ηλιακού ανέμου. Οι αστρονόμοι ονομάζουν την φουσκάλα “ηλιόσφαιρα” και την εξωτερική μεμβράνη αυτής, “ηλιο-θήκη”.

Η “ηλιο-θήκη” παίζει πρωτεύοντα ρόλο για τον άνθρωπο· βασικά, τον προστατεύει από τις γαλαξιακές κοσμικές ακτίνες. Δυστυχώς, οι αστροναύτες εκτίθενται σε αυτές, γεγονός όχι και τόσο καλό διότι υπάρχει κίνδυνος να εισχωρήσουν στην ανθρώπινη σάρκα και να καταστρέψουν το DNA. Η “ηλιο-θήκη” λοιπόν, με το να καταφέρνει να εκτρέπει πολλές κοσμικές ακτίνες προτού καν πλησιάσουν το εσωτερικό ηλιακό σύστημα, δικαιολογημένα “βαπτίζεται” Ασπίδα του Ηλιακού Συστήματος για την οποία ο Voyager 1 μπορεί να μας δώσει περαιτέρω νέες πληροφορίες, όπως τις παρακάτω:

• Μαγνητικές κοιλότητες: Κάθε τόσο, ο Voyager 1 διαπλέει μέσω μιας μαγνητικής κοιλότητας, όπου το μαγνητικό πεδίο της ηλιο-θήκης σχεδόν εξαφανίζεται πέφτοντας από την συνηθισμένη τιμή του 0.1 nanoTesla (nT) στο 0.01 nT ή και λιγότερο! Υπάρχουν επίσης “μαγνητικές αναταράξεις” όπου η δύναμη του πεδίου διπλασιάζεται από 0.1nT σε 0.2nT. Οι αναταράξεις αυτές και οι κοιλότητες αποτελούν μαζί ένα αναπάντεχο είδος αναταραχής και η ανεύρεση του πραγματικού τους ρόλου εξετάζεται ακόμη από τους επιστήμονες.

• Αργοκίνητος ηλιακός άνεμος: Ο ηλιακός άνεμος στην ηλιο-θήκη είναι πολύ πιο αργός συγκριτικά με ό,τι φαντάζεται κανείς. Μάλιστα, προτού φτάσει ο Voyager 1, οι υπολογιστές προέβλεπαν ταχύτητα ανέμου στα 200.000-300.000mph τη στιγμή που ο Voyager 1 καταμέτρησε περίπου 34.000mph!

• Ανώμαλες Κοσμικές Ακτίνες: Ενώ η ηλιο-θήκη προστατεύει τον άνθρωπο από τις κοσμικές διαστημικές ακτίνες, παράλληλα παράγει κάποιες δικές του. Ένα κρουστικό κύμα στο εσωτερικό όριο της ηλιο-θήκης μεταδίδει ενέργεια σε υποατομικά σωματίδια τα οποία -όπως και η κοσμική ακτίνα- κινούνται ταχύτατα στο εσωτερικό του ηλιακού συστήματος. Πρόκειται για τις Ανώμαλες Κοσμικές Ακτίνες οι οποίες δεν είναι τόσο επικίνδυνες όσο οι γαλαξιακές λόγω του ότι δεν έχουν τόσο πολλή ενέργεια.

Οι ερευνητές πίστευαν πως ο Voyager 1 θα είχε να αντιμετωπίσει πολυάριθμες Ανώμαλες Κοσμικές Ακτίνες στο εσωτερικό όριο της ηλιο-θήκης κι αυτό διότι φαντάζονταν ότι παράγονταν εκεί. Η έκπληξη εδώ; Τον Αύγουστο του 2005, ο Voyager 1 διέσχισε το όριο αυτό και δεν βρήκε αναλαμπή κοσμικών ακτίνων. Τώρα μονάχα, 300 εκατομμύρια μίλια αργότερα, η ένταση αρχίζει να αυξάνει.

Εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο... Από πού προέρχονται αλήθεια οι ανώμαλες κοσμικές ακτίνες; Ο Voyager 1 ίσως βρει τελικά την απάντηση στον γρίφο. Εξάλλου, για τα επόμενα 10 χρόνια και παραπάνω, θα βρίσκεται στην ηλιο-θήκη που έχει πάχος 3 με 4 δισεκατομμύρια μίλια. Επομένως, η εξερεύνηση έχει σίγουρα μέλλον και οι εκπλήξεις θα είναι αναμφίβολα πολλές και ανατρεπτικές!